استرس و خستگی چه نقشی در پرخوری دارند؟
گاهی پرخوری از گرسنگی واقعی شروع نمی شود. ممکن است یک روز پرتنش یا خسته کننده
داشته باشیم و بدون اینکه بدن به انرژی بیشتری نیاز داشته باشد، بیشتر از معمول غذا بخوریم.
در این شرایط غذا میتواند به یک واکنش رفتاری در برابر فشار روانی، خستگی یا بی حوصلگی تبدیل شود.
به همین دلیل شناخت ارتباط بین وضعیت روحی و غذا خوردن می تواند برای کنترل پرخوری اهمیت داشته باشد.
البته استرس در همه افراد یک اثر مشابه ندارد. بعضی افراد در شرایط استرس زا کمتر غذا می خورند،
در حالی که بعضی دیگر میل بیشتری به غذا، مخصوصاً خوراکی های شیرین و پرانرژی پیدا میکنند.
چرا استرس می تواند باعث پرخوری شود؟
استرس یک پاسخ طبیعی بدن به شرایط فشارزا است،
اما وقتی طولانی یا مکرر باشد میتواند روی رفتار غذایی تأثیر بگذارد.
در بعضی افراد، خوردن غذا به روشی برای ایجاد احساس آرامش یا فاصله گرفتن موقت از یک
موقعیت ناخوشایند تبدیل می شود. در این حالت ممکن است فرد حتی بدون گرسنگی فیزیکی به سراغ غذا برود.
غذا های بسیار شیرین، چرب یا خوش طعم نیز ممکن است در چنین شرایطی جذاب تر باشند.
بنابر این چیزی که در ظاهر یک «گرسنگی شدید» به نظر می رسد،
گاهی بیشتر با وضعیت روانی و عادتهای غذایی ارتباط دارد.
مشاهده صفحه : آیا خوردن نان باعث چاقی می شود؟
آیا خستگی باعث می شود بیشتر غذا بخوریم؟
خستگی می تواند کنترل رفتار غذایی را دشوار تر کند.
وقتی انرژی ذهنی و جسمی ما پایین است، ممکن است انتخاب یک خوراکی
سریع و آماده بسیار راحت تر از آماده کردن یک وعده متعادل باشد.
از طرف دیگر، خستگی می تواند توانایی ما برای کنترل میل به خوراکی های پرکالری را کاهش دهد.
به همین دلیل بعضی افراد در پایان یک روز خسته کننده بیشتر سراغ شیرینی، تنقلات یا فست فود می روند.
در این شرایط، پرخوری لزوماً به معنی گرسنگی شدید نیست؛ گاهی فرد خسته است
و غذا خوردن را بهعنوان یک فعالیت لذت بخش یا راهی برای استراحت انتخاب میکند.
کم خوابی چه ارتباطی با پرخوری دارد؟
خواب ناکافی می تواند تنظیم اشتها و انتخاب های غذایی را تحت تأثیر قرار دهد.
وقتی خواب کافی نداریم، ممکن است احساس گرسنگی و تمایل به غذا های پرانرژی بیشتر شود.
همچنین خستگی ناشی از کم خوابی می تواند باعث شود تصمیم گیری درباره غذا دشوار تر شود.
به همین دلیل اگر فردی مرتباً شب ها پرخوری می کند،
بهتر است فقط مقدار غذای مصرفی را بررسی نکند و الگوی خواب خود را نیز در نظر بگیرد.
خواب مناسب به تنهایی مشکل پرخوری را حل نمی کند، اما می تواند بخشی از مدیریت اشتها و رفتار غذایی باشد.
مشاهده صفحه : بهترین صبحانه برای لاغری
چرا هنگام استرس بیشتر هوس شیرینی و غذا های پرکالری می کنیم؟
در شرایط استرس یا خستگی، بعضی غذا ها به دلیل طعم و جذابیت بیشتر میتوانند وسوسه کننده تر شوند.
شیرینی، شکلات، چیپس و غذا های فست فودی معمولاً
به راحتی در دسترس هستند و خوردن آنها می تواند برای فرد لذت بخش باشد.
اگر این اتفاق بار ها تکرار شود، مغز ممکن است به تدریج
بین یک وضعیت ناخوشایند مانند استرس و یک رفتار غذایی مشخص ارتباط برقرار کند.
در نتیجه ممکن است فرد هر بار که تحت فشار قرار
می گیرد، به شکل خودکار به سراغ همان خوراکی برود؛ حتی اگر گرسنه نباشد.
از کجا بفهمیم پرخوری ما به دلیل استرس است؟
یکی از راه های شناخت پرخوری ناشی از استرس، توجه به زمان و شرایطی است که میل شدید به غذا ایجاد میشود.
اگر متوجه شوید بیشتر در زمان عصبانیت، نگرانی، فشار کاری، خستگی یا
بی حوصلگی غذا میخورید، احتمال دارد عوامل احساسی در این رفتار نقش داشته باشند.
یک نشانه دیگر این است که میل به یک خوراکی مشخص ایجاد شود، نه یک گرسنگی عمومی.
برای مثال ممکن است فرد بگوید «اصلاً گرسنه نیستم، اما دلم شکلات میخواهد.»
ثبت زمان غذا خوردن، نوع خوراکی و احساسی که قبل از آن داشته اید می تواند به شناسایی این الگو کمک کند.
آیا پرخوری ناشی از استرس همان اختلال پرخوری است؟
خیر. هر بار که فرد به دلیل استرس بیشتر غذا میخورد، به معنی ابتلا به اختلال پرخوری نیست.
گاهی پرخوری در شرایط خاص اتفاق می افتد و پس از برطرف شدن
عامل استرس، الگوی غذا خوردن نیز به حالت معمول برمیگردد.
اما اگر دوره های تکراری خوردن مقدار زیادی غذا همراه با احساس از دست دادن کنترل رخ دهد
و این رفتار به شکل قابل توجهی ادامه پیدا کند، موضوع نیاز به بررسی تخصصی دارد.
تشخیص اختلال پرخوری باید توسط متخصص انجام شود و
نمی توان صرفاً بر اساس زیاد غذا خوردن، چنین تشخیصی مطرح کرد.
چطور استرس و خستگی را از پرخوری جدا کنیم؟
اولین قدم این است که بین گرسنگی فیزیکی و میل احساسی به غذا تفاوت قائل شویم.
گرسنگی فیزیکی معمولاً به تدریج ایجاد می شود و با خوردن یک وعده غذایی معمولی کاهش پیدا می کند.
اما میل ناشی از استرس ممکن است ناگهانی ایجاد شود و فرد را به سمت یک خوراکی خاص هدایت کند.
همچنین بهتر است به جای حذف کامل خوراکی های مورد علاقه، محرک های پرخوری را شناسایی کنیم.
برای مثال، اگر بعد از یک روز کاری سخت همیشه هنگام رسیدن به خانه مقدار زیادی تنقلات میخورید،
می توان این زمان را با یک وعده متعادل، کمی استراحت، پیاده روی
یا فعالیت دیگری که برایتان آرامشبخش است مدیریت کرد.
برای کنترل پرخوری ناشی از استرس چه کار کنیم؟
کنترل این نوع پرخوری معمولاً با یک راهکار واحد اتفاق نمی افتد.
داشتن وعده های غذایی منظم، خواب کافی، فعالیت بدنی و دسترسی کمتر به خوراکی هایی
که معمولاً هنگام استرس بدون کنترل مصرف میکنید، میتواند کمککننده باشد.
همچنین بهتر است قبل از خوردن از خودتان بپرسید: «واقعاً گرسنه ام یا فقط خسته، مضطرب یا بی حوصله ام؟»
اگر متوجه شدید پرخوری مکرر، احساس از دست دادن کنترل یا خوردن در پاسخ به احساسات
به یک الگوی ثابت تبدیل شده است، بهتر است موضوع را با متخصص تغذیه یا متخصص سلامت روان بررسی کنید.
پرسش های متداول
در بعضی افراد استرس میتواند میل به غذا و خوردن بیش از نیاز را افزایش دهد.
بله، خستگی میتواند کنترل انتخابهای غذایی را دشوارتر کند.
غذاهای شیرین و پرانرژی ممکن است در شرایط استرس و خستگی جذابتر شوند.
خواب ناکافی میتواند اشتها و تمایل به غذاهای پرانرژی را افزایش دهد.
خیر، اختلال پرخوری معیارهای مشخصی دارد و باید توسط متخصص تشخیص داده شود.
شناخت محرکها، وعدههای منظم، خواب کافی و پیدا کردن جایگزین برای خوردن میتواند کمککننده باشد.
اگر پرخوری مکرر، غیرقابلکنترل یا همراه با احساس شدید از دست دادن کنترل باشد، بررسی تخصصی مناسب است.3
دریافت نوبت بهترین متخصص تغذیه